Cỡ chữ
18
Màu nền
Khoảng cách
1.5
Màu chữ
Phông chữ
Canh lề
Chương 595: Trong mắt lấp lánh ánh nền cầm tay (hạ)
Cập nhật: 1 day ago
|
~33 phút đọc
Tốc độ:
1x
Cao độ:
0
Giọng đọc:
Dịch giả: luongsonbac1102
- Mà lão phu muốn kéo con người rời xa d*c v*ng, hướng tới thiên lý.
Trong căn phòng ấm áp, Tần Tự Nguyên chậm rãi nói ra câu này, bên kia, Ninh Nghị nghiêng đầu, trong ánh mắt hiện lên thần sắc phức tạp khó nói.
- Trên thế gian này, phàm là con người đều có d*c v*ng cá nhân, khi d*c v*ng cá nhân này bành trướng thì con người sẽ bị mờ mắt, dẫn đến không phân biệt được hành vi của mình là đúng hay là sai. Những nho sinh chúng ta từ xưa đến nay tranh luận đủ loại học thuyết cũng chỉ cầu một điều đạo, một đạo đại đồng, một đạo quân tử. Những đạo này chung quy đều tương thông, cuối cùng có thể khiến vạn vật có thứ tự, khiến người trong thiên hạ đều có tôn ti có địa vị, nếu người nào tham lam, thì sẽ giáo hóa kẻ đó nên tham cái gì, không nên tham cái gì, sẽ giáo hóa họ đạo quân tử thích tiền tài, thu dùng theo đạo lý. Nếu ngươi mệt mỏi chán nản, sẽ giáo hóa người luôn hướng về phía trước, như thế nào mới là chính đạo.
Ông dùng một chút, lại nói tiếp:
- Thế gian này vì sao như vậy, vì sao phải làm như thế, đến cuối cùng có thể khiến con người tìm ra được đáp án, không bị u mê, hoang mang. Đây là đạo lý, cũng là thiên lý, cuộc đời lão phu sống hơn sáu mươi năm mà vẫn luôn gập ghềnh, con đường đi không hề suôn sẻ, nhưng thái độ làm người phải như thế nào, vì sao có một vài thiên kiến như vậy, tất cả đều chú giải trong mấy quyển sách này.
Nghiêu Tổ Niên nói vài câu tán dương hoa mỹ, Tần Tự Nguyện cười cười lắc đầu. Ninh Nghị ở bên cạnh hạ thấp giọng nói:
- Tồn thiên lý, diệt nhân dục...
- Theo như lời Lập Hằng nói, dường như tư duy của lão phu đạt tới cảnh giới của Thánh nhân rồi.
Tần Tự Nguyên cười ha hả:
- Kéo con người rời xa d*c v*ng là phù hợp với thiên lý, cũng chính là làm cho cái tôi nhỏ bé dung hợp với cái tôi lớn lao, nhưng trên thế gian này người thật sự có thể làm được như thế có thể có mấy ai chứ? Thế hệ chúng ta viết sách, thực hiện giáo hóa, quan trọng nhất không phải là nói cho họ đạo lý điểm cuối cùng như nào, mà là đạo lý bản thân vì cái gì, để tự họ lý giải, để chính họ tự tìm kiếm, nếu họ có thể nghe hiểu đạo lý trong đó, dĩ nhiên có thể khiến d*c v*ng của con người từ từ hướng tới thiên lý. Về phần thiên lý có tồn tại không, có diệt trừ được d*c v*ng cá nhân của con người không, cũng chỉ có thể nói là d*c v*ng của con người đã tương hợp một thể với thiên lý rồi. Giống như Khổng Thánh nhân vậy, bảy mươi tuổi mới có thể nói hay làm những điều đúng theo ý muốn của lòng mình mà không ra ngoài khuôn khổ đạo lý. Như vậy có thể nói là diệt nhận dục rồi. Nhưng Khổng Thánh nhân đạt được đến bước này còn chưa tới bảy mươi, thế hệ chúng ta... sợ là sẽ càng khó hơn. Chỉ có thể đem ngu ý này nói cho người khác nghe.
Nói đến đây, ông hơi tiếc nuối thở dài:
- Nói ngoài đề một chút, lão phu hơn mười năm qua gặp phải không ít kẻ ngu xuẩn, nhưng về phương diện khác thì họ dường như cũng có chút thông minh. Thoạt nhìn thì họ cũng từng hiểu rõ đại nghĩa, nhưng lại luôn luôn bị bức bất đắc dĩ, người làm quan tham sao có thể không tham? Khi mọi người bên mình đều tham sao mình không tham. Làm tướng khiến người ta sợ hãi, sao có thể không sợ hãi chứ? Khi mọi người bên cạnh mình muốn tìm đường đi cho tương lai, sao ngươi lại không như vậy. Nghe thì tựa như tất cả mọi người đều bất đắc dĩ, người nên chỉ trích hắn lại dường như không nên chỉ trích hắn, cả đời lão phu từng dùng nhiều thủ đoạn, mỗi khi nghĩ tới lại cảm thấy bản thân mình sau khi qua đời khó mà giữ được danh tiếng tốt, nhưng nếu không làm vậy thì lại luôn khó thành việc...
"Trong đầu tôi chỉ có mỗi goblin".
Câu chuyện nói về một đàn ông ước muốn trở thành mạo hiểm gia chỉ bởi một lý do duy nhất, giết goblin.
...
- Lão phu lại nghĩ, đến tột cùng nên có một phương pháp sửa đúng việc này hay không. Cuối cùng suy tính trước sau chỉ có thể đem đạo lý nói rõ, nếu người nào đều có thể hiểu đạo lý, tư dục có thể sẽ ít hơn. Nếu binh tướng có thể thông hiểu đạo lý, thì binh tướng không sợ tử chiến, nếu quan viên thông hiểu đạo lý, có thể ít tham ô, nếu hôm nay những thương nhân này tích góp lương thực cũng có thể thông hiểu đạo lý, có thể hiểu việc họ đang làm có tổn hại rất lớn với quốc gia có lẽ những thủ đoạn này sẽ giảm nhẹ đi, có lẽ... Lâm Xu Đình sẽ không chết...
Lão lắc đầu cười cười:
- Đương nhiên, cũng là do lão phu nghĩ nhiều quá rồi. Một vài cuốn sách này tuy rằng có chú giải, nhưng để có bao nhiêu người đọc hiểu được cũng rất khó nói. Lập Hằng, bên thư xá của người làm cũng rất khá, đợi lão phu chỉnh đốn xong, hãy in ấn cho lão phu, phân phát ra ngoài, nếu có thể được vài ba bạn tốt có cùng nhận thức, cuộc đời này của lão phu coi như không còn gì tiếc nuối rồi.
Ninh Nghị nhìn lão, gật đầu:
- ... Đương nhiên rồi.
Tần Tự Nguyên chỉ lý giải vài thuyết pháp cơ bản trong sách, tư tưởng của lão ở trong sách, không cần giải thích nhiều, chỉ có đám người Nghiêu Tổ Niên, Văn Nhân Bất Nhị thỉnh thoảng hỏi một hai câu thì lão mới đáp. Ninh Nghị vùi đầu vào cuốn sách, tìm từng chú giải trong đó, diễn giải ra, trong đầu hiện lên chính là hai câu: "Dẫn nhân dục, xu thiên lý. Tồn thiên lý, diệt nhân dục".
Đây là Lý học nha...
Tại hậu thế Ninh Nghị dù có chút thưởng thức nhưng lại không hề có nghiên cứu tỉ mỉ về Lý học, Nho gia, nhưng với năng lực của hắn, có vài thứ dù là thưởng thức cũng vẫn có thể hiểu đấy. Lý học ở hậu thế có phần bị lên án, nhưng đối với Ninh Nghị, một thứ có thể được lưu truyền phát triển đến ngàn năm nếu có người nói nó chỉ là cặn bã thì thật sự không có lý lẽ chút nào, hắn sẽ coi người này là kẻ ngu ngốc.
Lý học với Nho gia thuần túy là bị phong trào Ngũ Tứ mù quáng tẩy chay, trong mắt một vài học giả hoặc phẫn thanh ở hậu thế có một câu nói là: "Người Trung Quốc không có lòng kính sợ". Câu nói này thật sự quá đúng, trước phong trào Ngũ Tứ, người Trung Quốc đã gặp phải sự khuất nhục lớn lao, vì vậy khi văn hóa ngoại lai xâm nhập đã phủ định và phá vỡ tất cả mọi thứ của mình. Loại văn hóa ngoại lai xâm nhập này lúc ấy cũng có mặt tiên tiến đấy, ấy vậy mà người trong nước đã tự phủ định văn hóa của mình trước rồi, cũng không học được tinh thần chính yếu trong văn hóa đối phương, sau đó lại là đau đớn trường kỳ, tinh thần văn minh tan vỡ và không có chỗ quy y, thật là rất thảm.
Ninh Nghị thấy, Nho gia, bao gồm tất cả các học thuyết đều nghiên cứu vị trí của con người trong xã hội này như nào, vấn đề con người ở chung như thế nào, con người nên áp chế và rời xa h*m m**n cá nhân như nào, lấy một hình thức nào để cấu thành quốc gia, để làm nên một quốc gia huy hoàng nhất, để diện mạo tinh thần của mọi người cũng tốt nhất. Đây là căn bản của toàn bộ hệ thống triết học, từ mấy nghìn năm trước đến hậu thế, cho tới bây giờ vẫn chưa từng cải tiến.
Như vậy, Nho học suy cho cùng là để làm gì, nếu như từ đầu đến cuối Khổng Tử sáng lập ra nó cũng không phải là vị đạo đức tông sư của hậu thế, nhưng thật ra ông rất chú trọng thực tế, một mặt, ông lấy đạo đức làm tiêu chuẩn truy cầu cao nhất, mặt khác, ông lại suy tính cho xã hội hiện thực, dạy con người làm việc. Từ câu chuyện xưa Tử Cống chuộc người, đến khích lệ khiếu nại, lại đến các loại luận điểm "Hương nguyện, đức chi tặc dã", "Lễ tại lý tiên" của Nho gia phát triển đến hậu thế. Lại đến thuần hương nguyện xã hội ở hậu thế một mặt dạy con người khiêm tốn, nhún nhường, nhưng lại không tách rời quy định quyền lợi của con người "giảng lễ không nói lý". Khởi điểm của Nho gia thật ra là "Trước tiên phân rẽ phải trái, sau mới giảng lễ".
Sau Khổng Tử, Nho gia phát triển hơn một nghìn năm, tới một giai đoạn lịch sử khác là Tống triều, sức sản xuất của xã hội đã phát triển đến một trình độ nhất định, lợi ích bắt đầu lớn hơn thì càng dẫn dắt d*c v*ng của con người lớn lên theo. Thương nghiệp phát triển, giai cấp bắt đầu trở nên hỗn loạn thì xã hội càng cần một quy phạm rõ ràng xác đáng, thậm chí còn cần một bộ gông xiềng thấu đáo. Đi tố cáo người khác, ngươi nên làm gì, không nên làm gì, vị trí của ngươi ở đâu, ngươi có thể theo đuổi được gì ở đó. Tại thời đại này, kiểu mẫu này đã xác lập một quốc gia, bản thân xác thực là hợp lý nhất.
Trung tâm Lý học, triết học là lý, thiên lý. Một triệu cá nhân cấu thành nên một quốc gia, lấy phương thức nào đi chăng nữa, quốc gia ổn định hài hòa thì chính là thiên lý, mà dù tại hậu thế, mọi người cũng hiểu rõ phân kỳ giữa tập thể và cái tôi, phân kỳ giữa cá nhân với quốc gia phải từ cái tôi cá nhân đến cái tôi lớn lao, d*c v*ng cá nhân không kiêng nể gì nhất định phải bị áp chế và chỉ dẫn.
Bản thân con người phạp thiện khả trần (bình thường, tài năng chỉ ở bậc trung, không quá giỏi cũng chẳng quá dốt), họ cũng là động vật có khả năng tính vô hạn, nhưng chỉ muốn xã hội cấu thành mà luận, thì xã hội vững bền nhất là gì? Chế độ chủng tính của Ấn Độ có một giai cấp nghiêm ngặt nhất, nhưng mấy nghìn năm qua, quốc gia họ ngay cả một người đứng lên khởi nghĩa cũng không có, vậy làm sao mà vững bền được. Nho gia song song với việc chỉnh lý quy củ, trên thực tế còn bảo lưu địa vị của con người, nó mong muốn một bộ phận con người có thể bộc lộ được hết tài năng, thậm chí mong muốn "một ngày nào đó" thiên hạ đại đồng, người người như rồng. Cũng vì điều ấy, Trung Hoa Trung Quốc mấy nghìn năm qua đã sáng lập nên nền văn minh huy hoàng nhất mà không an tĩnh chết lặng như Ấn Độ.
Mà đối với Đại Nho, sáng lập một nền học vấn, bản thân họ có nội hàm cao thâm, cầu chính là tri kỷ. Khi đó dạy học vấn, có một nguyên tắc chuẩn mực nguyện đánh nguyện chịu đựng, người nguyện ý học, ta mới nói cho ngươi, ngươi không hiểu, vậy hơn phân nửa là người ngu dốt. "Tồn thiên lý, diệt nhân dục" của Chu Hi là một loại trạng thái tối cao mà Thánh hiền truy cầu, cái gọi là nhân dục, cũng không phải là d*c v*ng, mà là tư dục. Họ tham khảo chính là trạng thái lý tưởng nhất mà một quốc gia làm thế nào có thể đạt được, trong đó đương nhiên cũng có đủ loại hà khắc, nhưng làm dân chúng bình thường hoặc là bách tính bình đẳng, chưa thể minh bạch "vì sao?", cũng được, ta sẽ nói cho ngươi biết nên làm thế nào.
Đến cuối cùng, khoanh tròn lại, người có thể lý giải đạo lý cũng không còn nhiều.
Người dân có thể biết có thể không, bởi: Ngươi có thể lý giải, ta nói cho người đạo lý ngươi lý giải không được, ta đây nói cho người làm thế nào là được.
Quy định của Lý học từ trước tới nay không phải là một loại nhân tính hoặc học thuật thụt lùi, trên mặt học thuật, nó hơn một lần tiến bộ vượt bậc. Khuôn sáo càng nhiều, nó quả thực làm cho mọi người mất đi chút tâm huyết, như hán tử trên thảo nguyên ăn tươi nuốt sống, còn người có tâm huyết nhất ai muốn đi làm chứ? Từ sau Lý học, Nho gia chân chính tìm được linh hồn và mật mã gien xuyên suốt từ đầu đến cuối qua nhiều triều đại, triều đại có thay đổi, Nho học thủy chung không bị diệt vong, bởi vì không dùng Nho gia, thì sẽ không thể nào trị quốc được.
Cho đến Tâm học của Vương Dương Minh, trung tâm là "Tri hành hợp nhất" (Sự thống nhất giữa nhận thức và hành động), đây cũng là truy cầu cao nhất của Thánh nhân, là truy cầu tối cao của những khái niệm như Thiện, chính tâm thành ý...nhưng tương đối mà nói, dùng để trị quốc thì nó không có ý nghĩa để đạt tới "Tồn thiên lý, diệt nhân dục", đây chỉ là cảnh giới cao nhất của cá nhân truy cầu mà thôi. Chỉ có thể đến khi Thuần học phát triển, đương nhiên, tại hậu thế nó thậm chí bị xuyên tạc thành "Chúng ta muốn đối mặt với d*c v*ng cá nhân", "Quyết đoán nhìn thẳng vào lương tâm", đều là những câu chuyện khôi hài.
Sau Vương Dương Minh, cuối cùng một đại Nho là Tặng Quốc Phiên, học thuyết của ông ta là coi trọng sửa chữa bản thân đối đãi người ngoài, bởi vì hoàn cảnh thế giới ngay lúc đó cũng coi trọng chủ nghĩa thực dụng của kinh thế trị dụng. Chỉ là trải qua mấy ngàn năm thế cục hỗn loạn, Nho học bị đẩy ngã trong vũng bùn, học thuyết của ông ta lại bị ảnh hưởng của một nhóm lãnh đạo thượng tầng như Mao Công, Tưởng Công. Mà cái gọi là thánh nhân, quân tử rốt cuộc có bao nhiêu, từ việc của Tăng Quốc Phiên có thể thấy được: ông ta từng noi theo từng tham gia, ngày ngày tự xét ba việc: Làm việc gì cho ai, có hết lòng không? Giao thiệp với bạn bè, có thành tín không? Thầy dạy cho điều gì, có học tập đủ không? Hàng ngày kiên trì như thế kéo dài một tháng, cuối cùng ù tai, mắt mờ, thổ huyết ngất xỉu bởi vì suy nghĩ quá nhiều. Mà những nguyên tắc nghiêm khắc ngày ngày tự xét ba việc này phải đến lúc ông ta già mới có thể đạt được.
Cho đến khởi đầu của cách mạng công nghiệp, thế giới đã xảy ra biến hóa to lớn trước nay chưa từng có. Truy cứu căn nguyên là do khoa học kỹ thuật phát triển khiến một số người có thể sử dụng lực lượng vài chục người vài trăm người, có thể sáng tạo lực lượng sản xuất từ mười đến trăm người. Mà xã hội trước kia bất luận thế nào, một người thì chỉ sử dụng một người. Nho gia hay chế độ dòng giống cũng đều thuộc về nhân trị dưới tiền đề này, nếu như không có sự thúc đẩy của khoa học kỹ thuật thì chúng hầu như vĩnh viễn dậm chân tại chỗ.
Nhưng khoa học kỹ thuật phát triển khiến cho d*c v*ng, khát vọng cá nhân của con người bị bành trướng, phát huy được tính năng động chủ quan của mỗi người, điều này trên căn bản vốn là bản chất của nhân trị. Nhân tính không bị trói buộc mới phát huy được hào quang lớn nhất, đương nhiên, sau này lại biến thành "Nhân tính không bị trói buộc sẽ hướng lên phía tích cực". Chủ nghĩa tự do của nước Mỹ hậu thế, tri thức tinh thần, giá trị phổ thế của phương Tây đều bởi tư tưởng này mà thành.
Nho học rốt cuộc bị phủ định, quả thật nó cũng nên bị phủ định, nhưng gốc rễ người Trung Quốc vẫn có nhiều dấu vết Nho gia, thế nên về sau có quá nhiều đau đớn khi văn hóa mới chưa kịp nảy sinh thì lại bị văn hóa cũ đẩy ngã.
Mà hình thức tư duy của người Trung Quốc trước sau vẫn khác biệt quá lớn với Phương Tây.
Phương pháp phân tích sự vật của người Trung Quốc là từ chỉnh thể đến bộ phận, mà phương pháp phân tích sự vật của phương Tây lại là từ bộ phận đến chỉnh thể, đây là căn cơ khác nhau giữa hình thái tư duy của phương Tây và Trung Quốc. Nhưng từ chỉnh thể đến bộ phận, đầu tiên cần một chính thể thành hình, nếu không có, lại chỉ có thể suy đoán như vậy. Mà từ bộ phận đến chính thể thì lại chỉ cần chắp vá suy luận một cách chặt chẽ, mặc kệ cuối cùng trở thành dạng gì, tóm lại cũng có thể sử dụng. Điều này dẫn đến khoa học phát triển giữa Trung Quốc và phương Tây có sự chênh lệch.
Mà trên cơ sở xã hội, cơ sở tự do tinh thần của phương Tây nằm ở phân rõ phải trái trước tiên. Nói cách khác, trước tiên quy định con người có bao nhiêu quyền lợi, sau đó mới chỉnh lý về mỹ đức. Thí dụ nói một con thuyền cứu sinh thấy trên năm người thì sẽ bị chìm xuống nước, có người còn muốn trèo lên nhưng người chỉ có thể đẩy họ xuống, đây là đạo lý không ai có thể chỉ trích, đương nhiên, nếu ngươi mạo hiểm tính mạng cứu họ, đây là mỹ đức. Mà với người Trung Quốc, đầu tiên chỉnh lý rất nhiều mỹ đức, người cần phải khiêm tốn, không nên tranh giành, ngươi nên làm thế nào đối đãi người khác khoan dung, đề xã hội hòa thuận vui vẻ, dù cho quy định xã hội quyền lợi là nhất thì mỗi người vĩnh viễn chỉ được chưa đến bảy điểm, còn ba điểm khác đi đâu, chúng lại thường bị những người không muốn khoan dung không coi trọng mặt mũi cướp đoạt, vì vậy vĩnh viễn chỉ có người lương thiện hoặc là người muốn làm người lương thiện bị chỉ trích, về phần người ác d*c v*ng của con người không tự nhiên là như vậy, đây không phải là những h*m m**n rất tự nhiên, khi tồn thiên lý diệt nhân dục bị đánh rơi xuống vũng bùn thì đồng thời đại bộ phận người lại triệt để đi tới một cực đoan khác.
Đương nhiên, đây cũng chỉ là suy diễn ngoài lề thôi.
Đám người Ninh Nghị ngồi trong thư phòng rất lâu, đại thể đọc sách một chút, Nghiêu Tổ Niên thảo luận kịch liệt cùng với Tần Tự Nguyên, nhận ra được Nghiêu Tổ Niên vô cùng hưng phấn.
Lý học...
Trong lòng Ninh Nghị cảm thán, hắn quả thực hết sức phấn chấn. Nếu là do mấy thứ trong quyển sách này thúc đẩy, rất nhiều chuyện đều trở nên có trình tự, dân quyền, quân quyền, quan quyền vân vân, thậm chí đều chịu ảnh hưởng ở mức độ nhất định. Con người trên thế giới này là cần gông xiềng, gông xiềng này có thể khóa một vài d*c v*ng cá nhân không nên có, con người cũng cần một vài truy cầu siêu hình. Truy cầu này có thể khiến người ta nhiệt huyết sôi nổi, làm cho ngàn vạn người hướng tới. "Bất đắc dĩ", "thường tình của con người" chung quy không thể trở thành lý do để con người không thể làm được việc gì đó, không ai vừa đến thế giới đã lập chí nguyện "Ta phải làm một Hán gian", nếu Tần Cối ở một giai đoạn lịch sử khác cũng giống như điều này, như vậy, y đã nằm trong loại "thường tình con người", đi tới vị trí cuối cùng đấy.
Nhưng vậy phải là Hán gian rồi.
Mỗi triều mỗi đại, mọi người chỉ vào một hai người nổi bật, nói:
- Nhìn đi, xã hội chính là bị họ phá đổ đó.
Bởi vậy khoảng cách của song phương sẽ cách ly rõ ràng, cũng sẽ vĩnh viễn không muốn mình có bất kỳ liên quan gì đến hắn. Trên thực tế, nếu không phải là từng con sâu mọt đục khoét quốc gia, đem một quốc gia khỏe mạnh nhanh chóng đổ sụp, ắt không có sự xâm lược, cũng tuyệt đối sẽ không đến lượt mấy gian thần hành sự, lại càng không cần anh hùng đổ máu.
Cái hại của tham quan, hại gian thương còn gây ra nhiều cái chết lặng thầm nhiều thương tổn hơn, căn bản không hề ít hơn so với Hán gian, chỉ là mắng chửi Hán gian quá thoải mái, còn mắng lại mình thì chỉ hộc máu mà thôi.
Lúc mọi người đi ra khỏi phòng thì đêm đã khuya rồi, bóng cây hiu quạnh ở sân, dưới hành lang có ánh đèn vàng ấm áp trong phòng hắt ra. Gió đêm se lạnh, Ninh Nghị đứng ở đó, hơi hơi ngẩng đầu lên từ viện tử tầng tầng lớp lớp vượt ra ngoài, hắn như có thể thấy thành trì thật lớn, tám nghìn dặm đường, vùng quê - sông núi - rừng rậm con sông - thuyền - người nhà tất cả tất cả được vì sao của bầu trời đêm lặng lẽ chiếu rọi khắp nơi.
Tại mỗi một thời đại, sẽ có một người nào đó, tập hợp lực lượng của thời đại đó, nghiên cứu sinh mệnh và trí tuệ, đến cuối cùng tỏa ra ánh sáng tinh thần vô cùng rực rỡ chói lọi.
Ninh Nghị quay đầu lại, lão nhân đang đứng ở cửa phòng vẫy tay với bọn hắn. Hắn thở dài, hắn có thể hiểu được những lo lắng hết lòng, bỏ bao công sức của vị lão nhân này trong những năm gần đây, cũng có thể hiểu được những chất chứa ở trong quyển sách đó, chính là trách nhiệm và trân trọng đối với thời đại này.
Bởi vì hiểu, cho nên thương cảm.
Bởi vì hắn cuối cùng đã hiểu, thời gian thái bình thịnh thế của thời đại này đã không còn nhiều nữa rồi...
- Mà lão phu muốn kéo con người rời xa d*c v*ng, hướng tới thiên lý.
Trong căn phòng ấm áp, Tần Tự Nguyên chậm rãi nói ra câu này, bên kia, Ninh Nghị nghiêng đầu, trong ánh mắt hiện lên thần sắc phức tạp khó nói.
- Trên thế gian này, phàm là con người đều có d*c v*ng cá nhân, khi d*c v*ng cá nhân này bành trướng thì con người sẽ bị mờ mắt, dẫn đến không phân biệt được hành vi của mình là đúng hay là sai. Những nho sinh chúng ta từ xưa đến nay tranh luận đủ loại học thuyết cũng chỉ cầu một điều đạo, một đạo đại đồng, một đạo quân tử. Những đạo này chung quy đều tương thông, cuối cùng có thể khiến vạn vật có thứ tự, khiến người trong thiên hạ đều có tôn ti có địa vị, nếu người nào tham lam, thì sẽ giáo hóa kẻ đó nên tham cái gì, không nên tham cái gì, sẽ giáo hóa họ đạo quân tử thích tiền tài, thu dùng theo đạo lý. Nếu ngươi mệt mỏi chán nản, sẽ giáo hóa người luôn hướng về phía trước, như thế nào mới là chính đạo.
Ông dùng một chút, lại nói tiếp:
- Thế gian này vì sao như vậy, vì sao phải làm như thế, đến cuối cùng có thể khiến con người tìm ra được đáp án, không bị u mê, hoang mang. Đây là đạo lý, cũng là thiên lý, cuộc đời lão phu sống hơn sáu mươi năm mà vẫn luôn gập ghềnh, con đường đi không hề suôn sẻ, nhưng thái độ làm người phải như thế nào, vì sao có một vài thiên kiến như vậy, tất cả đều chú giải trong mấy quyển sách này.
Nghiêu Tổ Niên nói vài câu tán dương hoa mỹ, Tần Tự Nguyện cười cười lắc đầu. Ninh Nghị ở bên cạnh hạ thấp giọng nói:
- Tồn thiên lý, diệt nhân dục...
- Theo như lời Lập Hằng nói, dường như tư duy của lão phu đạt tới cảnh giới của Thánh nhân rồi.
Tần Tự Nguyên cười ha hả:
- Kéo con người rời xa d*c v*ng là phù hợp với thiên lý, cũng chính là làm cho cái tôi nhỏ bé dung hợp với cái tôi lớn lao, nhưng trên thế gian này người thật sự có thể làm được như thế có thể có mấy ai chứ? Thế hệ chúng ta viết sách, thực hiện giáo hóa, quan trọng nhất không phải là nói cho họ đạo lý điểm cuối cùng như nào, mà là đạo lý bản thân vì cái gì, để tự họ lý giải, để chính họ tự tìm kiếm, nếu họ có thể nghe hiểu đạo lý trong đó, dĩ nhiên có thể khiến d*c v*ng của con người từ từ hướng tới thiên lý. Về phần thiên lý có tồn tại không, có diệt trừ được d*c v*ng cá nhân của con người không, cũng chỉ có thể nói là d*c v*ng của con người đã tương hợp một thể với thiên lý rồi. Giống như Khổng Thánh nhân vậy, bảy mươi tuổi mới có thể nói hay làm những điều đúng theo ý muốn của lòng mình mà không ra ngoài khuôn khổ đạo lý. Như vậy có thể nói là diệt nhận dục rồi. Nhưng Khổng Thánh nhân đạt được đến bước này còn chưa tới bảy mươi, thế hệ chúng ta... sợ là sẽ càng khó hơn. Chỉ có thể đem ngu ý này nói cho người khác nghe.
Nói đến đây, ông hơi tiếc nuối thở dài:
- Nói ngoài đề một chút, lão phu hơn mười năm qua gặp phải không ít kẻ ngu xuẩn, nhưng về phương diện khác thì họ dường như cũng có chút thông minh. Thoạt nhìn thì họ cũng từng hiểu rõ đại nghĩa, nhưng lại luôn luôn bị bức bất đắc dĩ, người làm quan tham sao có thể không tham? Khi mọi người bên mình đều tham sao mình không tham. Làm tướng khiến người ta sợ hãi, sao có thể không sợ hãi chứ? Khi mọi người bên cạnh mình muốn tìm đường đi cho tương lai, sao ngươi lại không như vậy. Nghe thì tựa như tất cả mọi người đều bất đắc dĩ, người nên chỉ trích hắn lại dường như không nên chỉ trích hắn, cả đời lão phu từng dùng nhiều thủ đoạn, mỗi khi nghĩ tới lại cảm thấy bản thân mình sau khi qua đời khó mà giữ được danh tiếng tốt, nhưng nếu không làm vậy thì lại luôn khó thành việc...
"Trong đầu tôi chỉ có mỗi goblin".
Câu chuyện nói về một đàn ông ước muốn trở thành mạo hiểm gia chỉ bởi một lý do duy nhất, giết goblin.
...
- Lão phu lại nghĩ, đến tột cùng nên có một phương pháp sửa đúng việc này hay không. Cuối cùng suy tính trước sau chỉ có thể đem đạo lý nói rõ, nếu người nào đều có thể hiểu đạo lý, tư dục có thể sẽ ít hơn. Nếu binh tướng có thể thông hiểu đạo lý, thì binh tướng không sợ tử chiến, nếu quan viên thông hiểu đạo lý, có thể ít tham ô, nếu hôm nay những thương nhân này tích góp lương thực cũng có thể thông hiểu đạo lý, có thể hiểu việc họ đang làm có tổn hại rất lớn với quốc gia có lẽ những thủ đoạn này sẽ giảm nhẹ đi, có lẽ... Lâm Xu Đình sẽ không chết...
Lão lắc đầu cười cười:
- Đương nhiên, cũng là do lão phu nghĩ nhiều quá rồi. Một vài cuốn sách này tuy rằng có chú giải, nhưng để có bao nhiêu người đọc hiểu được cũng rất khó nói. Lập Hằng, bên thư xá của người làm cũng rất khá, đợi lão phu chỉnh đốn xong, hãy in ấn cho lão phu, phân phát ra ngoài, nếu có thể được vài ba bạn tốt có cùng nhận thức, cuộc đời này của lão phu coi như không còn gì tiếc nuối rồi.
Ninh Nghị nhìn lão, gật đầu:
- ... Đương nhiên rồi.
Tần Tự Nguyên chỉ lý giải vài thuyết pháp cơ bản trong sách, tư tưởng của lão ở trong sách, không cần giải thích nhiều, chỉ có đám người Nghiêu Tổ Niên, Văn Nhân Bất Nhị thỉnh thoảng hỏi một hai câu thì lão mới đáp. Ninh Nghị vùi đầu vào cuốn sách, tìm từng chú giải trong đó, diễn giải ra, trong đầu hiện lên chính là hai câu: "Dẫn nhân dục, xu thiên lý. Tồn thiên lý, diệt nhân dục".
Đây là Lý học nha...
Tại hậu thế Ninh Nghị dù có chút thưởng thức nhưng lại không hề có nghiên cứu tỉ mỉ về Lý học, Nho gia, nhưng với năng lực của hắn, có vài thứ dù là thưởng thức cũng vẫn có thể hiểu đấy. Lý học ở hậu thế có phần bị lên án, nhưng đối với Ninh Nghị, một thứ có thể được lưu truyền phát triển đến ngàn năm nếu có người nói nó chỉ là cặn bã thì thật sự không có lý lẽ chút nào, hắn sẽ coi người này là kẻ ngu ngốc.
Lý học với Nho gia thuần túy là bị phong trào Ngũ Tứ mù quáng tẩy chay, trong mắt một vài học giả hoặc phẫn thanh ở hậu thế có một câu nói là: "Người Trung Quốc không có lòng kính sợ". Câu nói này thật sự quá đúng, trước phong trào Ngũ Tứ, người Trung Quốc đã gặp phải sự khuất nhục lớn lao, vì vậy khi văn hóa ngoại lai xâm nhập đã phủ định và phá vỡ tất cả mọi thứ của mình. Loại văn hóa ngoại lai xâm nhập này lúc ấy cũng có mặt tiên tiến đấy, ấy vậy mà người trong nước đã tự phủ định văn hóa của mình trước rồi, cũng không học được tinh thần chính yếu trong văn hóa đối phương, sau đó lại là đau đớn trường kỳ, tinh thần văn minh tan vỡ và không có chỗ quy y, thật là rất thảm.
Ninh Nghị thấy, Nho gia, bao gồm tất cả các học thuyết đều nghiên cứu vị trí của con người trong xã hội này như nào, vấn đề con người ở chung như thế nào, con người nên áp chế và rời xa h*m m**n cá nhân như nào, lấy một hình thức nào để cấu thành quốc gia, để làm nên một quốc gia huy hoàng nhất, để diện mạo tinh thần của mọi người cũng tốt nhất. Đây là căn bản của toàn bộ hệ thống triết học, từ mấy nghìn năm trước đến hậu thế, cho tới bây giờ vẫn chưa từng cải tiến.
Như vậy, Nho học suy cho cùng là để làm gì, nếu như từ đầu đến cuối Khổng Tử sáng lập ra nó cũng không phải là vị đạo đức tông sư của hậu thế, nhưng thật ra ông rất chú trọng thực tế, một mặt, ông lấy đạo đức làm tiêu chuẩn truy cầu cao nhất, mặt khác, ông lại suy tính cho xã hội hiện thực, dạy con người làm việc. Từ câu chuyện xưa Tử Cống chuộc người, đến khích lệ khiếu nại, lại đến các loại luận điểm "Hương nguyện, đức chi tặc dã", "Lễ tại lý tiên" của Nho gia phát triển đến hậu thế. Lại đến thuần hương nguyện xã hội ở hậu thế một mặt dạy con người khiêm tốn, nhún nhường, nhưng lại không tách rời quy định quyền lợi của con người "giảng lễ không nói lý". Khởi điểm của Nho gia thật ra là "Trước tiên phân rẽ phải trái, sau mới giảng lễ".
Sau Khổng Tử, Nho gia phát triển hơn một nghìn năm, tới một giai đoạn lịch sử khác là Tống triều, sức sản xuất của xã hội đã phát triển đến một trình độ nhất định, lợi ích bắt đầu lớn hơn thì càng dẫn dắt d*c v*ng của con người lớn lên theo. Thương nghiệp phát triển, giai cấp bắt đầu trở nên hỗn loạn thì xã hội càng cần một quy phạm rõ ràng xác đáng, thậm chí còn cần một bộ gông xiềng thấu đáo. Đi tố cáo người khác, ngươi nên làm gì, không nên làm gì, vị trí của ngươi ở đâu, ngươi có thể theo đuổi được gì ở đó. Tại thời đại này, kiểu mẫu này đã xác lập một quốc gia, bản thân xác thực là hợp lý nhất.
Trung tâm Lý học, triết học là lý, thiên lý. Một triệu cá nhân cấu thành nên một quốc gia, lấy phương thức nào đi chăng nữa, quốc gia ổn định hài hòa thì chính là thiên lý, mà dù tại hậu thế, mọi người cũng hiểu rõ phân kỳ giữa tập thể và cái tôi, phân kỳ giữa cá nhân với quốc gia phải từ cái tôi cá nhân đến cái tôi lớn lao, d*c v*ng cá nhân không kiêng nể gì nhất định phải bị áp chế và chỉ dẫn.
Bản thân con người phạp thiện khả trần (bình thường, tài năng chỉ ở bậc trung, không quá giỏi cũng chẳng quá dốt), họ cũng là động vật có khả năng tính vô hạn, nhưng chỉ muốn xã hội cấu thành mà luận, thì xã hội vững bền nhất là gì? Chế độ chủng tính của Ấn Độ có một giai cấp nghiêm ngặt nhất, nhưng mấy nghìn năm qua, quốc gia họ ngay cả một người đứng lên khởi nghĩa cũng không có, vậy làm sao mà vững bền được. Nho gia song song với việc chỉnh lý quy củ, trên thực tế còn bảo lưu địa vị của con người, nó mong muốn một bộ phận con người có thể bộc lộ được hết tài năng, thậm chí mong muốn "một ngày nào đó" thiên hạ đại đồng, người người như rồng. Cũng vì điều ấy, Trung Hoa Trung Quốc mấy nghìn năm qua đã sáng lập nên nền văn minh huy hoàng nhất mà không an tĩnh chết lặng như Ấn Độ.
Mà đối với Đại Nho, sáng lập một nền học vấn, bản thân họ có nội hàm cao thâm, cầu chính là tri kỷ. Khi đó dạy học vấn, có một nguyên tắc chuẩn mực nguyện đánh nguyện chịu đựng, người nguyện ý học, ta mới nói cho ngươi, ngươi không hiểu, vậy hơn phân nửa là người ngu dốt. "Tồn thiên lý, diệt nhân dục" của Chu Hi là một loại trạng thái tối cao mà Thánh hiền truy cầu, cái gọi là nhân dục, cũng không phải là d*c v*ng, mà là tư dục. Họ tham khảo chính là trạng thái lý tưởng nhất mà một quốc gia làm thế nào có thể đạt được, trong đó đương nhiên cũng có đủ loại hà khắc, nhưng làm dân chúng bình thường hoặc là bách tính bình đẳng, chưa thể minh bạch "vì sao?", cũng được, ta sẽ nói cho ngươi biết nên làm thế nào.
Đến cuối cùng, khoanh tròn lại, người có thể lý giải đạo lý cũng không còn nhiều.
Người dân có thể biết có thể không, bởi: Ngươi có thể lý giải, ta nói cho người đạo lý ngươi lý giải không được, ta đây nói cho người làm thế nào là được.
Quy định của Lý học từ trước tới nay không phải là một loại nhân tính hoặc học thuật thụt lùi, trên mặt học thuật, nó hơn một lần tiến bộ vượt bậc. Khuôn sáo càng nhiều, nó quả thực làm cho mọi người mất đi chút tâm huyết, như hán tử trên thảo nguyên ăn tươi nuốt sống, còn người có tâm huyết nhất ai muốn đi làm chứ? Từ sau Lý học, Nho gia chân chính tìm được linh hồn và mật mã gien xuyên suốt từ đầu đến cuối qua nhiều triều đại, triều đại có thay đổi, Nho học thủy chung không bị diệt vong, bởi vì không dùng Nho gia, thì sẽ không thể nào trị quốc được.
Cho đến Tâm học của Vương Dương Minh, trung tâm là "Tri hành hợp nhất" (Sự thống nhất giữa nhận thức và hành động), đây cũng là truy cầu cao nhất của Thánh nhân, là truy cầu tối cao của những khái niệm như Thiện, chính tâm thành ý...nhưng tương đối mà nói, dùng để trị quốc thì nó không có ý nghĩa để đạt tới "Tồn thiên lý, diệt nhân dục", đây chỉ là cảnh giới cao nhất của cá nhân truy cầu mà thôi. Chỉ có thể đến khi Thuần học phát triển, đương nhiên, tại hậu thế nó thậm chí bị xuyên tạc thành "Chúng ta muốn đối mặt với d*c v*ng cá nhân", "Quyết đoán nhìn thẳng vào lương tâm", đều là những câu chuyện khôi hài.
Sau Vương Dương Minh, cuối cùng một đại Nho là Tặng Quốc Phiên, học thuyết của ông ta là coi trọng sửa chữa bản thân đối đãi người ngoài, bởi vì hoàn cảnh thế giới ngay lúc đó cũng coi trọng chủ nghĩa thực dụng của kinh thế trị dụng. Chỉ là trải qua mấy ngàn năm thế cục hỗn loạn, Nho học bị đẩy ngã trong vũng bùn, học thuyết của ông ta lại bị ảnh hưởng của một nhóm lãnh đạo thượng tầng như Mao Công, Tưởng Công. Mà cái gọi là thánh nhân, quân tử rốt cuộc có bao nhiêu, từ việc của Tăng Quốc Phiên có thể thấy được: ông ta từng noi theo từng tham gia, ngày ngày tự xét ba việc: Làm việc gì cho ai, có hết lòng không? Giao thiệp với bạn bè, có thành tín không? Thầy dạy cho điều gì, có học tập đủ không? Hàng ngày kiên trì như thế kéo dài một tháng, cuối cùng ù tai, mắt mờ, thổ huyết ngất xỉu bởi vì suy nghĩ quá nhiều. Mà những nguyên tắc nghiêm khắc ngày ngày tự xét ba việc này phải đến lúc ông ta già mới có thể đạt được.
Cho đến khởi đầu của cách mạng công nghiệp, thế giới đã xảy ra biến hóa to lớn trước nay chưa từng có. Truy cứu căn nguyên là do khoa học kỹ thuật phát triển khiến một số người có thể sử dụng lực lượng vài chục người vài trăm người, có thể sáng tạo lực lượng sản xuất từ mười đến trăm người. Mà xã hội trước kia bất luận thế nào, một người thì chỉ sử dụng một người. Nho gia hay chế độ dòng giống cũng đều thuộc về nhân trị dưới tiền đề này, nếu như không có sự thúc đẩy của khoa học kỹ thuật thì chúng hầu như vĩnh viễn dậm chân tại chỗ.
Nhưng khoa học kỹ thuật phát triển khiến cho d*c v*ng, khát vọng cá nhân của con người bị bành trướng, phát huy được tính năng động chủ quan của mỗi người, điều này trên căn bản vốn là bản chất của nhân trị. Nhân tính không bị trói buộc mới phát huy được hào quang lớn nhất, đương nhiên, sau này lại biến thành "Nhân tính không bị trói buộc sẽ hướng lên phía tích cực". Chủ nghĩa tự do của nước Mỹ hậu thế, tri thức tinh thần, giá trị phổ thế của phương Tây đều bởi tư tưởng này mà thành.
Nho học rốt cuộc bị phủ định, quả thật nó cũng nên bị phủ định, nhưng gốc rễ người Trung Quốc vẫn có nhiều dấu vết Nho gia, thế nên về sau có quá nhiều đau đớn khi văn hóa mới chưa kịp nảy sinh thì lại bị văn hóa cũ đẩy ngã.
Mà hình thức tư duy của người Trung Quốc trước sau vẫn khác biệt quá lớn với Phương Tây.
Phương pháp phân tích sự vật của người Trung Quốc là từ chỉnh thể đến bộ phận, mà phương pháp phân tích sự vật của phương Tây lại là từ bộ phận đến chỉnh thể, đây là căn cơ khác nhau giữa hình thái tư duy của phương Tây và Trung Quốc. Nhưng từ chỉnh thể đến bộ phận, đầu tiên cần một chính thể thành hình, nếu không có, lại chỉ có thể suy đoán như vậy. Mà từ bộ phận đến chính thể thì lại chỉ cần chắp vá suy luận một cách chặt chẽ, mặc kệ cuối cùng trở thành dạng gì, tóm lại cũng có thể sử dụng. Điều này dẫn đến khoa học phát triển giữa Trung Quốc và phương Tây có sự chênh lệch.
Mà trên cơ sở xã hội, cơ sở tự do tinh thần của phương Tây nằm ở phân rõ phải trái trước tiên. Nói cách khác, trước tiên quy định con người có bao nhiêu quyền lợi, sau đó mới chỉnh lý về mỹ đức. Thí dụ nói một con thuyền cứu sinh thấy trên năm người thì sẽ bị chìm xuống nước, có người còn muốn trèo lên nhưng người chỉ có thể đẩy họ xuống, đây là đạo lý không ai có thể chỉ trích, đương nhiên, nếu ngươi mạo hiểm tính mạng cứu họ, đây là mỹ đức. Mà với người Trung Quốc, đầu tiên chỉnh lý rất nhiều mỹ đức, người cần phải khiêm tốn, không nên tranh giành, ngươi nên làm thế nào đối đãi người khác khoan dung, đề xã hội hòa thuận vui vẻ, dù cho quy định xã hội quyền lợi là nhất thì mỗi người vĩnh viễn chỉ được chưa đến bảy điểm, còn ba điểm khác đi đâu, chúng lại thường bị những người không muốn khoan dung không coi trọng mặt mũi cướp đoạt, vì vậy vĩnh viễn chỉ có người lương thiện hoặc là người muốn làm người lương thiện bị chỉ trích, về phần người ác d*c v*ng của con người không tự nhiên là như vậy, đây không phải là những h*m m**n rất tự nhiên, khi tồn thiên lý diệt nhân dục bị đánh rơi xuống vũng bùn thì đồng thời đại bộ phận người lại triệt để đi tới một cực đoan khác.
Đương nhiên, đây cũng chỉ là suy diễn ngoài lề thôi.
Đám người Ninh Nghị ngồi trong thư phòng rất lâu, đại thể đọc sách một chút, Nghiêu Tổ Niên thảo luận kịch liệt cùng với Tần Tự Nguyên, nhận ra được Nghiêu Tổ Niên vô cùng hưng phấn.
Lý học...
Trong lòng Ninh Nghị cảm thán, hắn quả thực hết sức phấn chấn. Nếu là do mấy thứ trong quyển sách này thúc đẩy, rất nhiều chuyện đều trở nên có trình tự, dân quyền, quân quyền, quan quyền vân vân, thậm chí đều chịu ảnh hưởng ở mức độ nhất định. Con người trên thế giới này là cần gông xiềng, gông xiềng này có thể khóa một vài d*c v*ng cá nhân không nên có, con người cũng cần một vài truy cầu siêu hình. Truy cầu này có thể khiến người ta nhiệt huyết sôi nổi, làm cho ngàn vạn người hướng tới. "Bất đắc dĩ", "thường tình của con người" chung quy không thể trở thành lý do để con người không thể làm được việc gì đó, không ai vừa đến thế giới đã lập chí nguyện "Ta phải làm một Hán gian", nếu Tần Cối ở một giai đoạn lịch sử khác cũng giống như điều này, như vậy, y đã nằm trong loại "thường tình con người", đi tới vị trí cuối cùng đấy.
Nhưng vậy phải là Hán gian rồi.
Mỗi triều mỗi đại, mọi người chỉ vào một hai người nổi bật, nói:
- Nhìn đi, xã hội chính là bị họ phá đổ đó.
Bởi vậy khoảng cách của song phương sẽ cách ly rõ ràng, cũng sẽ vĩnh viễn không muốn mình có bất kỳ liên quan gì đến hắn. Trên thực tế, nếu không phải là từng con sâu mọt đục khoét quốc gia, đem một quốc gia khỏe mạnh nhanh chóng đổ sụp, ắt không có sự xâm lược, cũng tuyệt đối sẽ không đến lượt mấy gian thần hành sự, lại càng không cần anh hùng đổ máu.
Cái hại của tham quan, hại gian thương còn gây ra nhiều cái chết lặng thầm nhiều thương tổn hơn, căn bản không hề ít hơn so với Hán gian, chỉ là mắng chửi Hán gian quá thoải mái, còn mắng lại mình thì chỉ hộc máu mà thôi.
Lúc mọi người đi ra khỏi phòng thì đêm đã khuya rồi, bóng cây hiu quạnh ở sân, dưới hành lang có ánh đèn vàng ấm áp trong phòng hắt ra. Gió đêm se lạnh, Ninh Nghị đứng ở đó, hơi hơi ngẩng đầu lên từ viện tử tầng tầng lớp lớp vượt ra ngoài, hắn như có thể thấy thành trì thật lớn, tám nghìn dặm đường, vùng quê - sông núi - rừng rậm con sông - thuyền - người nhà tất cả tất cả được vì sao của bầu trời đêm lặng lẽ chiếu rọi khắp nơi.
Tại mỗi một thời đại, sẽ có một người nào đó, tập hợp lực lượng của thời đại đó, nghiên cứu sinh mệnh và trí tuệ, đến cuối cùng tỏa ra ánh sáng tinh thần vô cùng rực rỡ chói lọi.
Ninh Nghị quay đầu lại, lão nhân đang đứng ở cửa phòng vẫy tay với bọn hắn. Hắn thở dài, hắn có thể hiểu được những lo lắng hết lòng, bỏ bao công sức của vị lão nhân này trong những năm gần đây, cũng có thể hiểu được những chất chứa ở trong quyển sách đó, chính là trách nhiệm và trân trọng đối với thời đại này.
Bởi vì hiểu, cho nên thương cảm.
Bởi vì hắn cuối cùng đã hiểu, thời gian thái bình thịnh thế của thời đại này đã không còn nhiều nữa rồi...
Ở Rể (Chuế Tế)
Tác giả: Phẫn Nộ Đích Hương Tiêu
691 chương | 540 lượt xem
Bình Luận (0)
Đăng nhập để tham gia bình luận cùng các đạo hữu!
Đăng NhậpChưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Danh sách chương
Chương 1: Quyển 1 - 1-1: Phồn hoa chỉ là một giấc mộng
Chương 2: Quyển 1 - 2: Thơ và cờ
Chương 3: Quyển 1 - 3: Lão tổ, tiểu tỳ và cậu ấm
Chương 4: Quyển 1 - 4: Người không quan hệ
Chương 5: Quyển 1 - 5: Gà mái xuống sông
Chương 6: Quyển 1 - 6: Gió sớm Giang Ninh
Chương 7: Quyển 1 - 7: Thư viện Dự Sơn
Chương 8: Quyển 1 - 8: Hô Diên Lôi Phong
Chương 9: Quyển 1 - 9: Hình dáng tương lai
Chương 10: Quyển 1 - 10: Trăng sáng bao giờ có
Chương 11: Quyển 1 - 11: Trên thuyền hoa
Chương 12: Quyển 1 - 12: Hội thơ Chỉ Thủy
Chương 13: Quyển 1 - 13: Bên trong Quy Hạc Viên
Chương 14: Quyển 1 - 14: Thêm dầu vào lửa
Chương 15: Quyển 1 - 15: Nhận thức muộn màng
Chương 16: Quyển 1 - 16: Nhiếp Vân Trúc
Chương 17: Quyển 1 - 17: Khí Trường
Chương 18: Quyển 1 - 18: Tự treo cành đông nam (1)
Chương 19: Quyển 1 - 19: Trung thần
Chương 20: Quyển 1 - 20: Suy đoán
Chương 21: Quyển 1 - 21: Thu hết đông sang
Chương 22: Quyển 1 - 22: Thu hết đông sang (hạ)
Chương 23: Quyển 1 - 23: Tiện mồm
Chương 24: Quyển 1 - 24: Biểu tỷ
Chương 25: Quyển 1 - 25: Thay đổi nhanh chóng
Chương 26: Quyển 1 - 26: Khảo thí học vấn
Chương 27: Quyển 1 - 27: Cao mấy tầng lầu
Chương 28: Quyển 1 - 28: Già Lam Vũ (thượng)
Chương 29: Quyển 1 - 29: Già Lam Vũ (hạ)
Chương 30: Quyển 1 - 30: Đàm tiếu
Chương 31: Quyển 1 - 31: Phức tạp
Chương 32: Quyển 1 - 32: Bước đầu tiên (thượng)
Chương 33: Quyển 1 - 33: Bước đầu tiên (Hạ) (Phần đầu)
Chương 34: Quyển 2 - 34: Chuyện ngày tết
Chương 35: Quyển 2 - 35: Suốt đêm rồng cá rộn (1)
Chương 36: Quyển 2 - 36: Suốt đêm rồng cá rộn (2)
Chương 37: Quyển 2 - 37: Suốt đêm rồng cá rộn (3)
Chương 38: Quyển 2 - 38: Suốt đêm rồng cá rộn (4)
Chương 39: Quyển 2 - 39: Suốt đêm rồng cá rộn (5)
Chương 40: Quyển 2 - 40: Suốt đêm rồng cá rộn (6)
Chương 41: Quyển 2 - 41: Suốt đêm rồng cá rộn (7)
Chương 42: Quyển 2 - 42: Suốt đêm rồng cá rộn (8)
Chương 43: Quyển 2 - 43: Đánh cuộc
Chương 44: Quyển 2 - 44: Xe đẩy nhỏ
Chương 45: Quyển 2 - 45: Mánh khóe đơn giản
Chương 46: Quyển 2 - 46: Người quen cũ
Chương 47: Quyển 2 - 47: Tư vị chuyện ngày xưa
Chương 48: Quyển 2 - 48: Không thể lấy yếu thắng mạnh
Chương 49: Quyển 2 - 49: Hơi thở mùa xuân
Chương 50: Quyển 2 - 50: Sống chung kỳ quái
Chương 51: Quyển 2 - 51: Nảy sinh
Chương 52: Quyển 2 - 52: Bắt đầu (phần đầu)
Chương 53: Quyển 2 - 53: Vui mừng (phần đầu)
Chương 54: Quyển 2 - 54: Nhấn nhiếp
Chương 55: Quyển 2 - 55: Chấn nhiếp (trung)
Chương 56: Quyển 2 - 56: Chấn nhiếp (hạ)
Chương 57: Quyển 2 - 57: Sau lưng, trước mắt
Chương 58: Quyển 2 - 58: Hai tỷ đệ
Chương 59: Quyển 2 - 59: Giết
Chương 60: Quyển 2 - 60: Gió táp mưa sa
Chương 61: Quyển 2 - 61: Tình thế như ván cờ
Chương 62: Quyển 2 - 62: Mồi câu và dây câu
Chương 63: Quyển 2 - 63: Ý đồ
Chương 64: Quyển 2 - 64: Lục lạc chuông, ngày mai gặp
Chương 65: Quyển 2 - 65: Quang cảnh cuộc vui
Chương 66: Quyển 2 - 66: Cấm kỵ
Chương 67: Quyển 2 - 67: Kỳ vọng, đánh cuộc
Chương 68: Quyển 2 - 68: Quảng cáo, bố cục
Chương 69: Quyển 2 - 69: Chuông gió, mỗi ngày gặp nhé
Chương 70: Quyển 2 - 70: Ninh Lập Hằng tàn nhẫn
Chương 71: Quyển 2 - 71: Lữ Lương
Chương 72: Quyển 2 - 72: Cơn mưa
Chương 73: Quyển 2 - 73: Thư sinh yếu ớt
Chương 74: Quyển 2 - 74: Tâm như mãnh hổ (1)
Chương 75: Quyển 2 - 75: Tâm như mãnh hổ (2)
Chương 76: Quyển 2 - 76: Tâm như mãnh hổ (3)
Chương 77: Quyển 2 - 77: Tâm như mãnh hổ (4)
Chương 78: Quyển 2 - 78: Trên núi
Chương 79: Quyển 2 - 79: Tha Sơn Chi thạch (Thượng)
Chương 80: Quyển 2 - 80: Tha Sơn Chi thạch (Hạ)
Chương 81: Quyển 2 - 81: Chờ đợi
Chương 82: Quyển 2 - 82: Tình hình thiên tai
Chương 83: Quyển 2 - 83: Có lẽ sẽ không lấy chồng
Chương 84: Quyển 2 - 84: Gửi gắm hai thứ
Chương 85: Quyển 2 - 85: Mưu tính
Chương 86: Quyển 2 - 86: Bối phận, xưng hô
Chương 87: Quyển 2 - 87: Cửa sổ
Chương 88: Quyển 2 - 88: Những vì sao soi chiếu
Chương 89: Quyển 2 - 89: Tiểu Thiền
Chương 90: Quyển 2 - 90: Đông Trụ
Chương 91: Quyển 2 - 91: Đồ vong ơn phụ nghĩa
Chương 92: Quyển 2 - 92: Cảnh cáo (Thượng)
Chương 93: Quyển 2 - 93: Cảnh cáo (Hạ)
Chương 94: Quyển 2 - 94: Lịch sử và đồ háo sắc
Chương 95: Quyển 2 - 95: Thời cuộc (Thượng)
Chương 96: Quyển 2 - 96: Thời cuộc (Trung)
Chương 97: Quyển 2 - 97: Thời cuộc (Hạ)
Chương 98: Quyển 2 - 98: Nho
Chương 99: Quyển 2 - 99: Một ngày của Tô Đàn Nhi (Thượng)
Chương 100: Quyển 2 - 100: Một ngày của Tô Đàn Nhi (Hạ)
Chương 101: Quyển 2 - 101: Phòng tắm
Chương 102: Quyển 2 - 102: Lòng dạ hẹp hòi
Chương 103: Quyển 2 - 103: Ngẫu nhiên gặp ở lầu Yến Thúy
Chương 104: Quyển 2 - 104: Mỉm cười
Chương 105: Quyển 2 - 105: Vấn vương (Thượng)
Chương 106: Quyển 2 - 106: Vấn vương (Hạ)
Chương 107: Quyển 2 - 107: Thêm loạn
Chương 108: Quyển 2 - 108: Muốn làm, cứ làm
Chương 109: Quyển 2 - 109: Bái sư
Chương 110: Quyển 2 - 110: Đóng cửa thành
Chương 111: Quyển 2 - 111: Liên hoàn
Chương 112: Quyển 2 - 112: Tình thế nguy hiểm
Chương 113: Quyển 2 - 113: Bắt đầu
Chương 114: Quyển 2 - 114: Tâm tình (Thượng)
Chương 115: Quyển 2 - 115: Tâm tình (Hạ)
Chương 116: Quyển 2 - 116: Phai màu
Chương 117: Quyển 2 - 117: Thư sinh khó hiểu
Chương 118: Quyển 2 - 118: Vân Trúc và Nguyên Cẩm Nhi đánh cuộc
Chương 119: Quyển 2 - 119: Hai người hầu nhỏ (Thượng)
Chương 120: Quyển 2 - 120: Hai người hầu nhỏ (Hạ)
Chương 121: Quyển 2 - 121: Sóng ngầm
Chương 122: Quyển 2 - 122: Cuộn chảy
Chương 123: Quyển 2 - 123: Uống rượu
Chương 124: Quyển 2 - 124: Mở màn
Chương 125: Quyển 2 - 125: vô đề
Chương 126: Quyển 2 - 126: Cuối cùng cũng hiện… thủy triều đen
Chương 127: Quyển 2 - 127: Thời đại mới
Chương 128: Quyển 2 - 128: Sân nhỏ ven sông
Chương 129: Quyển 2 - 129: Dấu hiệu của ác mộng
Chương 130: Quyển 2 - 130: Chuyện vẫn chưa xong
Chương 131: Quyển 2 - 131: Bóng đêm
Chương 132: Quyển 2 - 132: Gươm sắc hiện
Chương 133: Quyển 2 - 133: Rùng mình
Chương 134: Quyển 2 - 134: Ngửa bài
Chương 135: Quyển 2 - 135: Dương mưu (Thượng)
Chương 136: Quyển 2 - 136: Dương mưu (Hạ)
Chương 137: Quyển 2 - 137: Lật tay làm mưa
Chương 138: Quyển 2 - 138: Mặt mũi địch thủ
Chương 139: Quyển 2 - 139: Đổi một bài từ
Chương 140: Quyển 2 - 140: Ai cũng hài lòng
Chương 141: Quyển 2 - 141: Lưới trời
Chương 142: Quyển 2 - 142: Giao thác
Chương 143: Quyển 2 - 143: Định Phong Ba (1)
Chương 144: Quyển 2 - 144: Định Phong Ba (2)
Chương 145: Quyển 2 - 145: Định Phong Ba (3)
Chương 146: Quyển 2 - 146: Tâm sự trong lòng
Chương 147: Quyển 2 - 147: Chủ mưu
Chương 148: Quyển 2 - 148: Giết hết
Chương 149: Quyển 2 - 149: Đao hiện
Chương 150: Quyển 2 - 150: Niềm vui bất ngờ
Chương 151: Quyển 2 - 151: Bắn phát trúng mặt, so với danh nhân
Chương 152: Quyển 2 - 152: Mưa gió tạm lắng
Chương 153: Quyển 2 - 153: Đốt nhà (Thượng)
Chương 154: Quyển 2 - 154: Đốt nhà (Hạ)
Chương 155: Quyển 2 - 155: Động phòng
Chương 156: Quyển 2 - 156: Buổi sáng tốt lành
Chương 157: Quyển 2 - 157: Ánh sáng và bóng tối
Chương 158: Quyển 3 - 158: Dư âm
Chương 159: Quyển 3 - 159: Dự báo
Chương 160: Quyển 3 - 160: Sáng sớm
Chương 161: Quyển 3 - 161: Huyết mạch
Chương 162: Quyển 3 - 162: Tổng hợp triệu chứng trước hôn nhân của Chu Bội
Chương 163: Quyển 3 - 163: Đầu xuân, khiêu chiến
Chương 164: Quyển 3 - 164: Chuyện ngoài ý muốn
Chương 165: Quyển 3 - 165: Bỗng nhiên giao chiến
Chương 166: Quyển 3 - 166: Loạn chiến
Chương 167: Quyển 3 - 167: Hắc thương, tính kế, Nguyên Cẩm Nhi bạch điều trong sóng
Chương 168: Quyển 3 - 168: Long Xà
Chương 169: Quyển 3 - 169: Trò chuyện đêm khuya
Chương 170: Quyển 3 - 170: Đệ tử
Chương 171: Quyển 3 - 171: Lý Sư Sư
Chương 172: Quyển 3 - 172: Nghi hoặc, bí ẩn
Chương 173: Quyển 3 - 173: Chuyện lúc trước
Chương 174: Quyển 3 - 174: Mưa xuân
Chương 175: Quyển 3 - 175: Tiểu viện ngày trước
Chương 176: Quyển 3 - 176: Bạn cũ tình cờ gặp lại
Chương 177: Quyển 3 - 177: Phác thảo
Chương 178: Quyển 3 - 178: Phác thảo
Chương 179: Quyển 3 - 179: Miếu sơn thần (1)
Chương 180: Quyển 3 - 180: Miếu sơn thần (2)
Chương 181: Quyển 3 - 181: Thích
Chương 182: Quyển 3 - 182: Lặng lẽ
Chương 183: Quyển 3 - 183: Sắp xếp
Chương 184: Quyển 3 - 184: Đầu người
Chương 185: Quyển 3 - 185: Gặp lại (1)
Chương 186: Quyển 3 - 186: Gặp lại (2)
Chương 187: Quyển 3 - 187: Gặp lại (3)
Chương 188: Quyển 3 - 188: Tiểu Ninh với Ninh Lập Hằng
Chương 189: Quyển 3 - 189: Đình viện
Chương 190: Quyển 3 - 190: Phúc hắc
Chương 191: Quyển 3 - 191: Quái thơ
Chương 192: Quyển 3 - 192: Đẩy tay
Chương 193: Quyển 3 - 193: Tịch mịch sa châu lãnh (1)
Chương 194: Quyển 3 - 194: Tịch mịch sa châu lãnh (2)
Chương 195: Quyển 3 - 195: Nói lòi từ biệt (1)
Chương 196: Quyển 3 - 196: Nói lòi từ biệt (2,3)
Chương 197: Quyển 3 - 197: Hạt giống
Chương 198: Quyển 3 - 198: Đi chung đường
Chương 199: Quyển 3 - 199: Bến tàu Thường Châu
Chương 200: Quyển 3 - 200: Nhẫn nhục chịu đựng
Chương 201: Quyển 3 - 201: Phẫn trư cật hổ
Chương 202: Quyển 3 - 202: Đom đóm vờn bay
Chương 203: Quyển 3 - 203: Hàng Châu
Chương 204: Quyển 3 - 204: Tâm tình phức tạp
Chương 205: Quyển 3 - 205: Tiền Hi Văn
Chương 206: Quyển 3 - 206: Y Hà viên
Chương 207: Quyển 3 - 207: Gia sự
Chương 209: Quyển 3 - 209: Trời quang
Chương 210: Quyển 3 - 210: Đưa một hộp tằm
Chương 211: Quyển 3 - 211: Tỷ muội
Chương 212: Quyển 3 - 212: Ngủ một tối
Chương 213: Quyển 3 - 213: Biến cố (1)
Chương 214: Quyển 3 - 214: Biến cố (2)
Chương 215: Quyển 3 - 215: Biến cố (3)
Chương 216: Quyển 3 - 216: Biến cố (4)
Chương 217: Quyển 3 - 217: Biến cố (5)
Chương 218: Quyển 3 - 218: Biến cố (6)
Chương 219: Quyển 3 - 219: Biến cố (7)
Chương 220: Quyển 3 - 220: Biến cố (8)
Chương 221: Quyển 3 - 221: Đêm lửa (1)
Chương 222: Quyển 3 - 222: Đêm lửa (2)
Chương 223: Quyển 3 - 223: Đêm lửa (3)
Chương 224: Quyển 3 - 224: Đêm lửa (4)
Chương 225: Quyển 3 - 225: Đêm lửa (5)
Chương 226: Quyển 3 - 226: Khả năng cho phép
Chương 227: Quyển 3 - 227: Vây thành (1)
Chương 228: Quyển 3 - 228: Vây thành (2)
Chương 229: Quyển 3 - 229: Vây thành (3)
Chương 230: Quyển 3 - 230: Vây thành (4)
Chương 231: Quyển 3 - 231: Vây thành (5)
Chương 232: Quyển 3 - 232: Vây thành (6)
Chương 233: Quyển 3 - 233: Anh hùng đa cố mưu phu bệnh (1)
Chương 234: Quyển 3 - 234: Anh hùng đa cố mưu phu bệnh (2)
Chương 235: Quyển 3 - 235: Đường về nhà (1)
Chương 236: Quyển 3 - 236: Đường về nhà (2)
Chương 237: Quyển 3 - 237: Đường về nhà (3)
Chương 238: Quyển 3 - 238: Đường về nhà (4)
Chương 239: Quyển 3 - 239: Đường về nhà (5)
Chương 240: Quyển 3 - 240: Đường về nhà (6)
Chương 241: Quyển 3 - 241: Đường về nhà (7)
Chương 242: Quyển 3 - 242: Hàng Châu sau khi rơi vào tay giặc
Chương 243: Quyển 3 - 243: Làm lại nghiệp cũ
Chương 244: Quyển 3 - 244: Hai người trên cô đảo
Chương 245: Quyển 3 - 245: Nhu mạt
Chương 246: Quyển 3 - 246: Việc nhỏ ở thư viện
Chương 247: Quyển 3 - 247: Huyền động
Chương 248: Quyển 3 - 248: Dã tâm
Chương 249: Quyển 3 - 249: Đột phá khẩu
Chương 250: Quyển 3 - 250: Lâu Thư Vọng
Chương 251: Quyển 3 - 251: Chết cho người xem
Chương 252: Quyển 3 - 252: Phải có tín ngưỡng
Chương 253: Quyển 3 - 253: Lập trường
Chương 254: Quyển 3 - 254: Gia nhập
Chương 255: Quyển 3 - 255: Cương lĩnh
Chương 256: Quyển 3 - 256: Nữ nguyên soái
Chương 257: Quyển 3 - 257: Người không thú vị
Chương 258: Quyển 3 - 258: Bèo nước gặp nhau
Chương 259: Quyển 3 - 259: Trong lòng xao động
Chương 260: Quyển 3 - 260: Khí phách của Lưu Tây Qua
Chương 261: Quyển 3 - 261: Lá thu
Chương 262: Quyển 3 - 262: Mưa núi
Chương 263: Quyển 3 - 263: Văn nhã biến chất
Chương 264: Quyển 3 - 264: Nhiều chuyện
Chương 265: Quyển 3 - 265: Mật hội
Chương 266: Quyển 3 - 266: Từ chối khéo léo, lớp sóng trùng điệp
Chương 267: Quyển 3 - 267: Đường hẹp
Chương 268: Quyển 3 - 268: Từ tử cục đến tử cục
Chương 269: Quyển 3 - 269: Tàng phong
Chương 270: Quyển 3 - 270: Đêm lạnh
Chương 271: Quyển 3 - 271: Nhìn cảnh đường phố như kết thúc
Chương 272: Quyển 3 - 272: Sóng gió chưa qua phong ba lại tới
Chương 273: Quyển 3 - 273: Máu, lửa, đao, thương
Chương 274: Quyển 3 - 274: Đoạt danh tiếng
Chương 275: Quyển 3 - 275: Cô gái chăn cừu
Chương 276: Quyển 3 - 276: Sương sớm (1)
Chương 277: Quyển 3 - 277: Sương sớm (2)
Chương 278: Quyển 3 - 278: Bắt đầu những việc nhỏ bên dưới bức màn sắt khắc nghiệt
Chương 279: Quyển 3 - 279: Chuyện phiền phức
Chương 280: Quyển 3 - 280: Giá lạnh
Chương 281: Quyển 3 - 281: Nhìn thấy con gián cũng không sợ nữa rồi
Chương 282: Quyển 3 - 282: Vì một tiếng cười, nam nhi ngang dọc
Chương 283: Quyển 3 - 283: Thất kinh
Chương 284: Quyển 3 - 284: Thiên Nam Bá Đao Độc Thủ Vô Hình
Chương 285: Quyển 3 - 285: Trường ca quân tiên phong cuồn cuộn nổi lên
Chương 286: Quyển 3 - 286: rần Gia Thúy Hoa ngậm máu phun người
Chương 287: Quyển 3 - 287: Đồng chí, người nhà
Chương 288: Quyển 3 - 288: Phu thê đêm trò chuyện về Hà Sơn Thiết Kiếm
Chương 289: Quyển 3 - 289: Nơi vô chủ Lữ Lương đã thay đổi
Chương 290: Quyển 3 - 290: Cái lưới lớn
Chương 291: Quyển 3 - 291: Đại thế nho nhỏ cuồn cuộn xoay dòng
Chương 292: Quyển 3 - 292: Sợ nhất kẻ bị bệnh thần kinh
Chương 293: Quyển 3 - 293: Ta tới đón người
Chương 294: Quyển 3 - 294: Dẫn nàng đi ngắm pháo hoa
Chương 295: Quyển 3 - 295: Khói lửa bao quanh
Chương 296: Quyển 3 - 296: Hoàng Hà dục độ băng tắc xuyên
Chương 297: Quyển 3 - 297: Hai ba chuyện trong vây thành
Chương 298: Quyển 3 - 298: Mùa đông
Chương 299: Quyển 3 - 299: Cuộc ám sát không hợp thời
Chương 300: Quyển 3 - 300: Ta thích hắn
Chương 301: Quyển 3 - 301: Nghị hôn nghị gả
Chương 302: Quyển 3 - 302: Thông tri tái hôn
Chương 303: Quyển 3 - 303: Một tràng phong hoa tuyết nguyệt
Chương 304: Quyển 3 - 304: Nói đến chuyện cũ tẩu hỏa nhập ma
Chương 305: Quyển 3 - 305: Hùng quan mạn đạo bát bách hổ minh
Chương 306: Quyển 3 - 306: Vô sỉ phản bội, một tiếng thở dài
Chương 307: Quyển 3 - 307: Hoa sen đau đến thấu lòng cũng không khóc
Chương 308: Quyển 3 - 308: Tạm biệt Hà Sơn Thiết Kiếm (1)
Chương 309: Quyển 3 - 309: Tạm biệt Hà Sơn Thiết Kiếm (2-3)
Chương 310: Quyển 3 - 310: Tạm biệt Hà Sơn Thiết Kiếm (4-5)
Chương 311: Quyển 3 - 311: Ồn ào náo nhiệt
Chương 312: Quyển 3 - 312: Đánh giá sai, bổ não, hiểu lầm
Chương 313: Quyển 3 - 313: Tính cách bất đồng, yêu thế nào đây?
Chương 314: Quyển 3 - 314: Như cùng nàng tiền thế qua môn
Chương 315: Quyển 3 - 315: Cẩm Nhi cô nương
Chương 316: Quyển 3 - 316: Mùa xuân ấm áp
Chương 317: Quyển 3 - 317: Vở kịch gia đình
Chương 318: Quyển 3 - 318: Dốc lòng
Chương 319: Quyển 3 - 319: Đêm xuân cùng lồng đèn Khổng Minh
Chương 320: Quyển 3 - 320: Hoa xuân tháng ba dần bừng tỉnh
Chương 321: Quyển 3 - 321: Ác niệm
Chương 322: Quyển 3 - 322: Náo loạn khiến người thương tâm
Chương 323: Quyển 3 - 323: Gia sự (1)
Chương 324: Quyển 3 - 324: Gia sự (2)
Chương 325: Quyển 3 - 325: Gia sự (3)
Chương 326: Quyển 3 - 326: Gia sự (4)
Chương 327: Quyển 3 - 327: Trời đầy mây (1)
Chương 328: Quyển 3 - 328: Trời đầy mây (2)
Chương 329: Quyển 3 - 329: Mưa bão (1)
Chương 330: Quyển 3 - 330: Mưa bão (2)
Chương 331: Quyển 3 - 331: Mưa bão (3)
Chương 332: Quyển 3 - 332: Mưa bão (4)
Chương 333: Quyển 3 - 333: Mưa bão (5)
Chương 334: Quyển 3 - 334: Mưa bão (6)
Chương 335: Quyển 3 - 335: Mưa bão (7)
Chương 336: Quyển 3 - 336: Mưa bão (8)
Chương 337: Quyển 3 - 337: Tre cũ nhà mơi
Chương 338: Quyển 3 - 338: Chuyện xưa Thủy Bạc
Chương 339: Quyển 3 - 339: Ở riêng
Chương 340: Quyển 3 - 340: Lang đạo
Chương 341: Quyển 3 - 341: Phó thác
Chương 342: Quyển 3 - 342: Rối loạn
Chương 343: Quyển 3 - 343: Đi và ở
Chương 344: Quyển 3 - 344: Trước khi lên đường
Chương 345: Quyển 3 - 345: Trước khi lên đường
Chương 346: Quyển 3 - 346: ảo giác thính giác
Chương 347: Quyển 3 - 347: Hành trình việc nhỏ
Chương 348: Quyển 3 - 348: Hành trình việc nhỏ (2)
Chương 349: Quyển 3 - 349: Hành trình việc nhỏ
Chương 350: Quyển 3 - 350: Tranh luận dữ dội
Chương 351: Quyển 3 - 351: Màn mưa
Chương 352: Quyển 3 - 352: Điệp ảnh trùng trùng
Chương 353: Quyển 3 - 353: Nhân sinh lộ trách sở vị duyên phận (1)
Chương 354: Quyển 3 - 354: Nhân sinh lộ trách sở vị duyên phận (2)
Chương 355: Quyển 3 - 355: Hinh Ninh quang ảnh (1)
Chương 356: Quyển 3 - 356: Hinh Ninh quang ảnh (2)
Chương 357: Quyển 3 - 357: Tính kế sau lưng
Chương 358: Quyển 3 - 358: Tính kế sau lưng(1)
Chương 359: Quyển 3 - 359: Tính kế sau lưng(2)
Chương 360: Quyển 3 - 360: Chính diện, phản diện
Chương 361: 361: Chính diện, phản diện, mặt đen, mặt trắng (hạ)
Chương 362: 362: Một tia hy vọng le lói (1)
Chương 363: 363: Một tia hy vọng le lói (2)
Chương 364: 364: Đêm tối thê lương (1)
Chương 365: 365: Đêm tối thê lương (2)
Chương 366: 366: Gián điệp (1)
Chương 367: 367: Gián điệp (2)
Chương 368: 368: Chuyện vụn vặt trong chuyến đi (thượng)
Chương 369: 369: Chuyện vụn vặt trong chuyến đi (hạ)
Chương 370: 370: Cổ đô (1)
Chương 371: 371: Cổ đô (2)
Chương 372: 372: Tâm nguyện thiên hạ đại đồng (thượng) (1)
Chương 373: 373: Tâm nguyện thiên hạ đại đồng (thượng) (2)
Chương 374: 374: Tâm nguyện Thiên hạ đại đồng (hạ)
Chương 375: 375: Tâm nguyện Thiên hạ đại đồng (hạ) (2)
Chương 376: 376: Sơ lâm (1)
Chương 377: 377: Sơ lâm (2)
Chương 378: 378: Sắc đêm (1)
Chương 379: 379: Sắc đêm (2)
Chương 380: 380: Người tốt và kẻ giả gái
Chương 381: 381: Khốc khốc đề đề
Chương 382: 382: Nghiệp hỏa (1)
Chương 383: 383: Nghiệp hỏa (2) (1)
Chương 384: 384: Nghiệp hỏa (2) (2)
Chương 385: 385: nghiệp hỏa (3) (1)
Chương 386: 386: Nghiệp hỏa (3) (2)
Chương 387: 387: Nửa ngày
Chương 388: 388: Tâm loạn (1)
Chương 389: 389: Tâm loạn (2)
Chương 390: 390: Vị ương (1)
Chương 391: 391: Vị ương (2) (1)
Chương 392: 392: Vị ương (2) (2)
Chương 393: 393: Vị ương (3))
Chương 394: 394: Vị ương (4)
Chương 395: 395: Đoản bản
Chương 396: 396: Mê hoặc và mờ mịt (1)
Chương 397: 397: Mê hoặc và mờ mịt (2)
Chương 398: 398: Tiểu tụ
Chương 399: 399: Phong khởi, vân tụ (1)
Chương 400: 400: Phong khởi, vân tụ (2)
Chương 401: 401: Hang hổ - ác niệm (1)
Chương 402: 402: Hang hổ - ác niệm (2)
Chương 403: 403: Chỉ trích - Nghi hoặc (1)
Chương 404: 404: Chỉ trích - Nghi hoặc (2)
Chương 405: 405: Chỉ trích - Nghi hoặc (3)
Chương 406: 406: Chỉ trích - Nghi hoặc (3)
Chương 407: 407: Tức giận (2)
Chương 408: 408: Thiên cổ nhất nhân Lý Thái Bạch
Chương 409: 409: Thiên cổ nhất nhân Lý Thái Bạch
Chương 410: 410: Căn dặn và ước chừng
Chương 411: 411: Căn dặn và ước chừng
Chương 412: 412: Bắc vọng sơn khâu nhất tràng tràng
Chương 413: 413: Bệnh thần kinh
Chương 414: 414: Nguyên nhân, sát niệm
Chương 415: 415: Nguyên nhân, sát niệm
Chương 416: 416: Chỉ một chữ Tình (P1)
Chương 417: 417: Chỉ một chữ Tình (P2)
Chương 418: 418: Nguyên bảo nhi, nguyên cẩm nhi
Chương 419: 419: Ngốc nghếch (1)
Chương 420: 420: Ngốc nghếch (2)
Chương 421: 421: Quách Dược sư
Chương 422: 422: Mật ngữ trung ngôn (1)
Chương 423: 423: Mật ngữ trung ngôn (2)
Chương 424: 424: Âm mưu và thù hận
Chương 425: 425: thành chu hải (1)
Chương 426: 426: thành chu hải (2)
Chương 427: 427: Đêm nay có sao trời, gió thổi lúc nửa đêm (1)
Chương 428: 428: Đêm nay có sao trời, gió thổi lúc nửa đêm (2)
Chương 429: 429: Đêm nay có sao trời, gió thổi lúc nửa đêm (3)
Chương 430: 430: Khởi hành về phía đông (1)
Chương 431: 431: Khởi hành về phía đông (2)
Chương 432: 432: Hỗn nguyên phích lịch thủ Lôi Phong (1)
Chương 433: 433: Hỗn nguyên phích lịch thủ Lôi Phong (2)
Chương 434: 434: Nín thở chờ đợi (1) (1)
Chương 435: 435: Nín thở chờ đợi (1) (2)
Chương 436: 436: Nín thở chờ đợi (2) (1)
Chương 437: 437: Nín thở chờ đợi (2) (2)
Chương 438: 438: Ngọa hổ tương hành (1)
Chương 439: 439: Ngọa hổ tương hành (2)
Chương 440: 440: Ác niệm đông thăng (1)
Chương 441: 441: Ác niệm đông thăng (2)
Chương 442: 442: Ác niệm đông thăng (3)
Chương 443: 443: Ác niệm đông thăng (4)
Chương 444: 444: Ác niệm đông thăng (5)
Chương 445: 445: Ác niệm đông thăng (6)
Chương 446: 446: Ác niệm đông thăng (7)
Chương 447: 447: Ác niệm đông thăng (8)
Chương 448: 448: Ác niệm đông thăng (9)
Chương 449: 449: Ác niệm đông thăng (10)
Chương 450: 450: Ác niệm đông thăng (11)
Chương 451: 451: Ác niệm đông thăng (12)
Chương 452: 452: Ác niệm đông thăng (13)
Chương 453: 453: Ác niệm đông thăng (14)
Chương 454: 454: Ác niệm đông thăng (15)
Chương 455: 455: Ác niệm đông thăng (16)
Chương 456: 456: Ác niệm đông thăng (17)
Chương 457: 457: Nhật quang khuynh thành (1)
Chương 458: 458: Nhật quang khuynh thành (2)
Chương 459: 459: Nhật quang khuynh thành (3)
Chương 460: 460: Tâm chiến (1)
Chương 461: 461: Tâm chiến (2)
Chương 462: 462: Tâm chiến (3)
Chương 463: 463: Tâm chiến (4)
Chương 464: 464: Binh bại như núi đổ, kết cục đã định
Chương 465: 465: Cung đã giương lên không thu về! Ép sát từng bước! (1)
Chương 466: 466: Cung đã giương lên không thu về! Ép sát từng bước! (2)
Chương 467: 467: Chuyện xưa về việc ăn thịt người
Chương 468: 468: Ta giết tới đây! (1)
Chương 469: 469: Ta giết tới đây! (2)
Chương 470: 470: Nhân tâm như hối nguyệt quang đàn thành (1)
Chương 471: 471: Nhân tâm như hối nguyệt quang đàn thành (2)
Chương 472: 472: Nhân tâm như hối nguyệt quang đàn thành (3)
Chương 473: 473: Nhân tâm như hối nguyệt quang đàn thành (4)
Chương 474: 474: Nhân tâm như hối nguyệt quang đàn thành (5)
Chương 475: 475: Hoa nở mộng tàn, kẻ địch của toàn thiên hạ
Chương 476: 476: Hồng y nghiêng thành, vượt thuyền chiếu cố (1)
Chương 477: 477: Hồng y nghiêng thành, vượt thuyền chiếu cố (2)
Chương 478: 478: Hồng y nghiêng thành, vượt thuyền chiếu cố (3)
Chương 479: 479: Hồng y nghiêng thành, vượt thuyền chiếu cố (4)
Chương 480: 480: Kéo tơ kết lưới đốt khô đầm nước (1)
Chương 481: 481: Kéo tơ kết lưới đốt khô đầm nước (2)
Chương 482: 482: Kéo tơ kết lưới đốt khô đầm nước (3)
Chương 483: 483: Thiện ác hữu chung hoành thành nhất kiếm (1)
Chương 484: 484: Thiện ác hữu chung hoành thành nhất kiếm (2)
Chương 485: 485: Thiện ác hữu chung hoành thành nhất kiếm (3)
Chương 486: 486: Đòn cuối cùng
Chương 487: 487: Trăng sáng sao thưa, ô thước khó bay (1)
Chương 488: 488: Trăng sáng sao thưa, ô thước khó bay (2)
Chương 489: 489: Khi Yến quay về, trăng ngập lầu tây
Chương 490: 490: Ác mộng cuối cùng cũng hết, lạnh lẽo thở dài! (1)
Chương 491: 491: Ác mộng cuối cùng cũng hết, lạnh lẽo thở dài! (2)
Chương 492: 492: Ác mộng cuối cùng cũng hết, lạnh lẽo thở dài! (3)
Chương 493: 493: Ác mộng cuối cùng cũng hết, lạnh lẽo thở dài! (3)
Chương 494: 494: Trần thế khổ ải, bồ đề ở đâu?
Chương 495: 495: Thăng quan phát tài vui mừng chạy khắp nơi (1)
Chương 496: 496: Thăng quan phát tài vui mừng chạy khắp nơi (2)
Chương 497: 497: Mưa tầm mưa tã, sắc trời xẩm tối!
Chương 498: 498: Chuyện phức tạp lúc mới đến (1)
Chương 499: 499: Chuyện phức tạp lúc mới đến (2)
Chương 500: 500: Chuyện phức tạp lúc mới đến (3)
Chương 501: 501: Đột nhiên quay đầu, biến thành một đồng đội heo (1)
Chương 502: 502: Đột nhiên quay đầu, biến thành một đồng đội heo (2)
Chương 503: 503: Hỗn loạn sát cục, một mạch chạy trốn
Chương 504: 504: Sơn động vô danh một đêm thu mát mẻ
Chương 505: 505: Suy nghĩ trong rừng, ngẫu nhiên gặp mặt
Chương 506: 506: Thiết tí vô địch, ước hẹn ba quyền! (1)
Chương 507: 507: Thiết tí vô địch, ước hẹn ba quyền! (2)
Chương 508: 508: Thiết tí vô địch, ước hẹn ba quyền! (3)
Chương 509: 509: Bóng đêm như cũ, thầy trò khác xưa!
Chương 510: 510: Thước của văn nhân, đao của võ nhân (1)
Chương 511: 511: Thước của văn nhân, đao của võ nhân (2)
Chương 512: 512: Lòng người khó tĩnh, ly biệt khó rời (1)
Chương 513: 513: Lòng người khó tĩnh, ly biệt khó rời (2)
Chương 514: 514: Tặng chàng một nguyện ước, ghi nhớ đến năm sau
Chương 515: 515: Nam bắc cùng an, thiên hạ đại hảo
Chương 516: 516: Số mệnh trôi dạt hỗn loạn như dây cung (1)
Chương 517: 517: Số mệnh trôi dạt hỗn loạn như dây cung (2)
Chương 518: 518: Mùa đông ấm áp, nhà nhỏ (Thượng)
Chương 519: 519: Mùa đông ấm áp, nhà nhỏ (Hạ) (1)
Chương 520: 520: Mùa đông ấm áp, nhà nhỏ (Hạ) (2)
Chương 521: 521: Vấn đề tình cảm (thượng)
Chương 522: 522: Vấn đề tình cảm (trung)
Chương 523: 523: Vấn đề tình cảm (hạ)
Chương 524: 524: Niên quan khúc điều
Chương 525: 525: Trách nhiệm và đôi vai (1)
Chương 526: 526: Trách nhiệm gánh vác (2)
Chương 527: 527: Trách nhiệm và đôi vai (3) (1)
Chương 528: 528: Trách nhiệm và đôi vai (3) (2)
Chương 529: 529: Trách nhiệm và đôi vai (4)
Chương 530: 530: Sấm mùa xuân chợt vang
Chương 531: 531: Cát chảy nước trôi cố mộng hoang đồ
Chương 532: 532: Bá Đao lại cầu viện Kinh sư
Chương 533: 533: Mùa xuân ấm áp, họ hàng bằng hữu gần xa
Chương 534: 534: Tiếng sấm
Chương 535: 535: Cát chảy nước trôi cố mộng hoang đồ (2)
Chương 536: 536: Bá Đao lại cầu viện Kinh sư (1)
Chương 537: 537: Bá Đao lại cầu viện Kinh sư (2)
Chương 538: 538: Mùa xuân ấm áp, họ hàng bằng hữu gần xa. (1)
Chương 539: 539: Mùa xuân ấm áp, họ hàng bằng hữu gần xa (2)
Chương 540: 540: Tiếng sấm (1)
Chương 541: 541: Tiếng sấm … (2)
Chương 542: 542: Một trò chơi mọi người đều vui (1)
Chương 543: 543: Một trò chơi mọi người đều vui. (2)
Chương 544: 544: Chuyện phiền toái
Chương 545: 545: Hệ thống báo động trước
Chương 546: 546: Kẻ thù khổng lồ (1)
Chương 547: 547: Kẻ thù khổng lồ (2)
Chương 548: 548: Tống vĩnh bình (1)
Chương 549: 549: Tống vĩnh bình (2)
Chương 550: 550: Người xấu
Chương 551: 551: Tình nghĩa
Chương 552: 552: Đi tìm Bảo Tàng thánh công đi, chàng thanh niên!
Chương 553: 553: Đương thì minh nguyệt tại tăng chiếu thái vân quy (1)
Chương 554: 554: Đương thì minh nguyệt tại tăng chiếu thái vân quy (2)
Chương 555: 555: Người nhà, bạn qua thư từ (thượng)
Chương 556: 556: Người nhà, bạn qua thư từ (hạ)
Chương 557: 557: Đêm gặp nguy hiểm
Chương 558: 558: Ba loại phương pháp luận tìm đường chết
Chương 559: 559: Ba loại phương pháp luận tìm đường chết (2)
Chương 560: 560: Chém giết yêu nhân Ma Giáo
Chương 561: 561: Tro tàn (1)
Chương 562: 562: Tro tàn (2)
Chương 563: 563: Tro tàn (3)
Chương 564: 564: Tro tàn (4)
Chương 565: 565: Tro tàn (5)
Chương 566: 566: Tro tàn (6)
Chương 567: 567: Tro tàn (kết)
Chương 568: 568: Người của Ma Ni giáo đều phải chết
Chương 569: 569: Nguy tình như sơn lang tâm tựa thiết
Chương 570: 570: Dư huy tán tận cổ cựu kiều đầu
Chương 571: 571: Nghi vân dần sinh, ân thù khó mờ
Chương 572: 572: Nhân sinh nghịch lữ, cất bước khó về
Chương 573: 573: Trọng lượng của thời gian
Chương 574: 574: Cá chép vượt long môn
Chương 575: 575: Lưu chuyển (hạ)
Chương 576: 576: Thiên hạ xoay chuyển, thành nhỏ việc lớn (thượng)
Chương 577: 577: Thiên hạ xoay chuyển, thành nhỏ việc lớn (hạ)
Chương 578: 578: Mùa thu của kẻ viễn hành
Chương 579: 579: Khí tử và lý ngư (thượng)
Chương 580: 580: Khí tử và lý ngư (hạ)
Chương 581: 581: Cầu đạo gốc ngọn, lấy gì chiến đấu
Chương 582: 582: Những lời dị nghị, cố hữu nghi ngờ
Chương 583: 583: Gót sắt đạp vỡ muôn vàn nghiệp
Chương 584: 584: Thiện nhân chi gia, thiên hạ chi phúc
Chương 585: 585: Thiện nhân ác báo, ăn miếng trả miếng
Chương 586: 586: Lôi đình
Chương 587: 587: Nhiệt huyết hào tình, vượt lên băng giá (thượng)
Chương 588: 588: Nhiệt huyết hào tình, vượt lên băng giá (hạ)
Chương 589: 589: Nhân gian du hát, trên trời đầy sao
Chương 590: 590: Lời sấm như mê, tuyết rơi lặng lẽ (thượng)
Chương 591: 591: Lời sấm như mê, tuyết rơi lặng lẽ (trung)
Chương 592: 592: Lời sấm như mê, tuyết rơi lặng lẽ (hạ)
Chương 593: 593: Thiên hạ làm khó, không ai nhận sai
Chương 594: 594: Trong mắt lấp lánh ánh nến cầm tay (thượng)
Chương 595: 595: Trong mắt lấp lánh ánh nền cầm tay (hạ)
Chương 596: 596: Rồng ngẩng đầu
Chương 597: 597: Vui buồn lẫn lộn, lục lâm truyền thuyết
Chương 598: 598: Chém giết lẫn lộn, ai là người tốt
Chương 599: 599: Bát mì và trò đùa
Chương 600: 600: Thế gian bộn bề, xấu xa dơ bẩn
Chương 601: 601: Mèo ơi mèo
Chương 602: 602: Hai năm đầu khởi công
Chương 603: 603: Bồi hồi đứng trước Lữ Lương sơn
Chương 604: 604: Miên diên sơn lộ, dục huyết bồ Đề
Chương 605: 605: Anh hùng hảo hán, hồng nhan họa thủy (thượng)
Chương 606: 606: Anh hùng hảo hán, hồng nhan họa thủy (trung)
Chương 607: 607: Anh hùng hảo hán, hồng nhan họa thủy (hạ)
Chương 608: 608: Điền quân Lữ Lương hiển thân thủ, Vu Ngọc Lân một hôm chiến song ma
Chương 609: 609: Gặp lại nhau trước thềm Kiếm cốc
Chương 610: 610: Mài giũa thành ngọc thạch, phong hóa thành cát bụi
Chương 611: 611: Thôn trang vắng vẻ, gặp gỡ người điên (thượng)
Chương 612: 612: Thôn trang vắng vẻ, gặp gỡ người điên (hạ)
Chương 613: 613: Truyền tiếp
Chương 614: 614: Tiếp đón
Chương 615: 615: Cuồng phong vũ bão, thanh âm hạ cờ
Chương 616: 616: Thanh Mộc trại chủ quang minh lỗi lạc
Chương 617: 617: Chiến địa tình thiên như lần đầu mới gặp
Chương 618: 618: Kẻ địch giả tưởng như thật như ảo (thượng)
Chương 619: 619: Kẻ địch giả tưởng như thật như ảo (hạ)
Chương 620: 620: Gặp lại biết nói gì (thượng)
Chương 621: 621: Gặp lại biết nói gì (hạ)
Chương 622: 622: Đại hội tông sư trên đỉnh Lữ Lương (1)
Chương 623: 623: Đại hội tông sư trên đỉnh Lữ Lương (2)
Chương 624: 624: Đại hội Tông sư trên đỉnh Lữ Lương (3)
Chương 625: 625: Đại hội Tông sư trên đỉnh Lữ Lương (4)
Chương 626: 626: Vui buồn ai tính hết nổi (thượng)
Chương 627: 627: Vui buồn ai tính hết nổi (hạ)
Chương 628: 628: Như cắt như kéo như mài như dũa
Chương 629: 629: Tên trận tác chiến: Ẩu đả tiểu bằng hữu
Chương 630: 630: Nỗi đau quá khứ, con đường tương lai
Chương 631: 631: Chấp tử chi thủ, dữ tử thành thuyết
Chương 632: 632: Khoản khoản Ninh Hạ, mạch mạch phù vân
Chương 633: 633: Trời đất hoá lò nung, vạn vật như đồng thau trong chảo lửa
Chương 634: 634: Diều giấy có gió, cá heo có biển
Chương 635: 635: Gặp nhau mùa thu (thượng)
Chương 636: 636: Gặp nhau mùa thu (trung)
Chương 637: 637: Gặp nhau mùa thu (hạ)
Chương 638: 638: Ngạo mạn và thành kiến, chơi xấu và lừa dối
Chương 639: 639: Điệu hát đương thời (thượng)
Chương 640: 640: Điệu hát đương thời (Hạ)
Chương 641: 641: Thương lôi (1)
Chương 642: 642: Thương lôi (2)
Chương 643: 643: Thương lôi (3)
Chương 644: 644: Thương lôi (4)
Chương 645: 645: Thương Lôi (5)
Chương 646: 646: Khoảnh khắc thiên ngoại cô hồng nổi giận (thượng)
Chương 647: 647: Khoảnh khắc thiên ngoại cô hồng nổi giận (hạ)
Chương 648: 648: Hành trình nguy hiểm trời nam đất bắc (thượng)
Chương 649: 649: Hành trình nguy hiểm trời nam đất bắc (hạ)
Chương 650: 650: Nước lũ (Thượng)
Chương 651: 651: Nước lũ (Hạ)
Chương 652: 652: Gió và nước mắt (Thượng)
Chương 653: 653: Gió và nước mắt (Hạ)
Chương 654: 654: Vĩnh biệt anh hùng nhất đại tông sư
Chương 655: 655: Rượu tế hồn chốn nhân gian (thượng)
Chương 656: 656: Rượu tế hồn chốn nhân gian (hạ)
Chương 657: 657: Cuồng loạn điềm báo nhân quả nghịch lưu (thượng)
Chương 658: 658: Điềm báo cuồng loạn, nhân quả nghịch lưu (hạ)
Chương 659: 659: Quân tiên phong chiếm đất, tình thế khó xoay chuyển
Chương 660: 660: Trạch quốc giang sơn nhập chiến đồ (1)
Chương 661: 661: Trạch quốc giang sơn nhập chiến đồ (2)
Chương 662: 662: Trạch quốc giang sơn nhập chiến đồ (3)
Chương 663: 663: Trạch quốc giang sơn nhập chiến đồ (4)
Chương 664: 664: Trạch quốc giang sơn nhập chiến đồ (5)
Chương 665: 665: Thiết kỵ tung hoành, giáo dài bay múa (1)
Chương 666: 666: Thiết kỵ tung hoành, giáo dài bay múa (2)
Chương 667: 667: Thiết kỵ tung hoành, giáo dài bay múa (3)
Chương 668: 668: Thiết kỵ tung hoành, giáo dài bay múa (4)
Chương 669: 669: Thiết kỵ tung hoành, giáo dài bay múa (5)
Chương 670: 670: Ngưng đông tuyết hải sinh tử cự luân (1)
Chương 671: 671: Ngưng đông tuyết hải, sinh tử cự luân (2)
Chương 672: 672: Ngưng đông tuyết hải, sinh tử cự luân (3)
Chương 673: 673: Ngưng đông tuyết hải, sinh tử cự luân (4)
Chương 674: 674: Ngưng đông tuyết hải, sinh tử cự luân (5)
Chương 675: 675: Ngưng đông tuyết hải, sinh tử cự luận (6)
Chương 676: 676: Ngưng đông tuyết hải, sinh tử cự luân (7)
Chương 677: 677: Ngưng đông tuyết hải sinh tử cự luân (8)
Chương 678: 678: Thê lương giết chóc, máu chảy thành sông (1)
Chương 679: 679: Thê lương giết chóc, máu chảy thành sông (2)
Chương 680: 680: Thê lương giết chóc, máu chảy thành sông (3)
Chương 681: 681: Siêu việt đao phong (1)
Chương 682: 682: Siêu việt đao phong (2)
Chương 683: 683: Siêu việt đao phong (3)
Chương 684: 684: Siêu việt đao phong (4)
Chương 685: 685: Siêu việt đao phong (5)
Chương 686: 686: Siêu việt đao phong (6)
Chương 687: 687: Siêu việt đao phong (7)
Chương 688: 688: Siêu việt đao phong (8)
Chương 689: 689: Siêu việt đao phong (9)
Chương 690: 690: Siêu việt đao phong (10)
Chương 691: 691: Siêu việt đao phong (11)
Chương 692: 692: Siêu việt đao phong (12)
Không tìm thấy chương nào phù hợp